Angelina Jolie bu yayından sonra karar verdi...


İnsanlar bazen hayatta sağlıkları ile ilgili çok önemli kararlar almak zorunda kalırlar. Bu kararları vermek bazen oldukça kuvvetli bir irade yapısı ve yaşama azmi/sevinci gerektirir. Bir kadın için meme kanseri en korkulan hastalıkların başında gelir ve gittikçe artan bir oranda göğüs kanseri olguları bildirilmektedir. Size %87 oranında meme kanserine, %50 oranında yumurtalık kanserine yakalanacaksınız dense idi, ne yapardınız?

Herkesin bildiği üzere ünlü film oyuncusu ve sanatçı Angelina Jolie, Mayıs 2013 de her iki göğüsünü tamamen aldırıp, yerine protez taktırdığını New York Times (14.Mayıs 2013) Gazetesi üzerinden basına açıklamış idi. Dünya kamuoyunu şaşırtan bu haberin arkasındaki gerçek, sanatçının magazinsel anlamda ön plana çıkmak istemesi değildi. Ameliyat öncesinde yayınlanan bir bilimsel makale, bu konuda verilen kararın doğruluğunu vurgulamaktadır. Bu ameliyattan 2 yıl sonra Jolie bu kez de yumurtalıklarını cerrahi yolla aldırttığını yine aynı gazetede yayınladı (New York Times 24.Mart 2015).

Bugün meme kanseri hala kadınlara özgü kansere bağlı ölüm sebeplerinin en başında geliyor. Dünya Sağlık Örgütü istatistiklerine göre, kadınlar arasındaki kansere bağlı ölümlerin %14’ün nedeni meme kanseri. 70 yaşına ulaşan kadınlarda, meme kanseri görülme oranı 8’de 1.


BRCA1 ve BRCA2 genleri nedir ?

BRCA1 ve BRCA2 adıyla bilinen genler, tümör hücrelerini baskılayıcı genlerdir. Sağlam hücre içindeki genetik materyalin stabilizasyonunu sağlayarak istenmeyen hücre çoğalmasını engellemektedirler. Her ikisi de, kodladıkları proteinler aracılığıyla, DNA çift sarmalında radyasyon veya diğer etmenler sonucu oluşan kırılma ve bozulmaları tamir ederler. Aslında keşke bu genler hep biz insanların „kanser bekçisi“ olsalar da, bu hastalığa yakalanma şansımız azalsa... Maalesef her gende olduğu gibi, BRCA1 ve BRCA2 genleri de dış etkenler sebebi ile mutasyona uğrayabilmekte (bozulabilmekte) ve bu nedenle kodladıkları koruyucu proteinin yapısı değiştiğinden, tümör baskılayıcı özelliklerini kaybederler ve sonuç olarak kanser oluşumuna zemin hazırlanmış olur.

BRCA1 ve BRCA2 genlerinde ortaya çıkan bu bozulmalar, başta meme ve yumurtalık kanseri olmak üzere, pek çok farklı kanser türünün ortaya çıkmasına yol açar. Burada mutasyonun „bozulmanın“ derecesi veya türüne göre kanser türü ve yakalanma şansızlığı oranı değişik olur. BRCA’nın bazı mutasyonları, kanser olma riskini normale göre kısmen artırırken, kimileri Angelina Jolie örneğinde olduğu gibi bu riski %87 gibi yüksek oranlara çıkarabiliyor. Genelde, mutant BRCA varyantı taşıyan kadınların miras aldıkları mutasyonun çeşidine göre yaşantıları boyunca meme kanseri olma ihtimali %40-85. BRCA1 mutasyonları meme ve yumurtalık kanserine ilaveten rahim ağzı, rahim, pankreas ve kalın bağırsak kanser riskini artırmaktadırlar. BRCA2 mutasyonları ise ilaveten pankreas, mide, safra kesesi kanserleri ve malign melanoma yakalanma risklerini artırır. Sadece kadınlarda değil, mutant gen taşıyan erkeklerde de bu kanserlere yakalanma ihtimali artmaktadır. BRCA mutasyon testi oldukça pahalı bir testtir (3000 USD). Ancak daha ucuz ve hızlı yeni test yöntemleri, oldukça yakın bir gelecekte hastaların hizmetine sunulacaktır (Bkz: Color Genomics).

Kanseri önceden haber veren böyle bir teşhis sonrası, henüz kansere yakalanmamış bir organın tamamen cerrahi müdahale ile alınması fayda getirir mi? Çalışmalar, koruyucu amaçlı mastektomilerin (meme dokusunun riskli hastalarda kanser olmasın diye tamamının alınması), BRCA1 mutasyonu taşıyan kadınların kanser riskini ciddi oranda azalttığını gösteriyor. Hollandalı bilim adamları, Nisan 2013’te Annals of Oncology’de yayınlanan çalışmalarında, BRCA mutasyonu taşıyan 570 kadını içeren birkaç yıllık gözlemlerini yayınlamışlar. Çalışmanın başlangıcında 570 kadının tamamı da sağlıklıymış ve mutant geni taşıyan bu kadınlardan 212 tanesi koruyucu mastektomi ameliyatı geçirmiş. İzleyen yıllarda, koruyucu mastektomi ameliyatı olmamış kadınların %16’sı meme kanseri tanısı almasına rağmen, Angelina Jolie ile aynı ameliyatı olan kadınların hiçbiri meme kanserine yakalanmamış.

Burada sadece cerrahi müdahalenin tek yöntem olduğu anlaşılmamalıdır. Erken teşhis burada çok önemlidir. Kendi kendine muayene yöntemi ile (Örnek: SelfCheck) artık birçok bilinçli kadın göğsündeki kitleleri zamanında fark edebilmekte, MR gibi muayene yöntemleri ile Mammografiden daha kesin neticeler elde edilebilmektedir. Bu şekilde, olası bir kanser oluşumunda, tümörü çok küçükken, erken evrelerde yakalamak ve oldukça etkin bir şekilde tedavi etmek de mümkün.



Kaynaklar

1) Heemskerk-Gerritsen, BAM et al. Substantial breast cancer risk reduction and potential survival benefit after bilateral mastectomy when compared with surveillance in healthy BRCA1 and BRCA2 mutation carriers: a prospective analysis. Ann Oncol 10:1093 (Apr 2013) Corrosp. Author : m.hooning@erasmusmc.nl

2) Anne C Armstrong, Gareth D Evans. Management of women at high risk of breast cancer. BMJ (2014) 348 (apr28_26): g2756. Corrosp. Author : anne.armstrong@christie.nhs.uk


Yorumlar

Yükleniyor...

Yazar

Ortopedi ve Travmatoloji ve 40 daha

Yazarın Yazıları

Zerdeçal İle Dişleri Beyazlatma Yöntemi

Daha önce zerdeçal ile yemek pişirdiyseniz bilirsiniz. İşiniz bittikten sonra ye...

devamını oku...

En Fazla Alkali İçeren Sekiz Gıda

Sağlık ve beslenme ile ilgili konularında bilgi alırken en sık duyduğumuz ifadel...

devamını oku...

Bol Bol Yiyip Hiç Kilo Almayacağınız 10 Yiyecek

Kilo vermeye çalışırken düştüğümüz tuzaklardan biri de ya hep ya hiç tarzında ya...

devamını oku...

Sağlıksız Yeme Alışkanlığından Nasıl Kurtulabiliriz

Bu videomuzda sağlıksız yeme alışkanlıklarımızın neler olduğu ve aşmamız için ge...

devamını oku...

Kalp Durması

Sıra beklerken kalbi durdu 67 yaşındaki vatandaşın, vezne önünde sıra beklerden...

devamını oku...

İlgili Makaleler

HAMİLE YOGASI

HAMİLE YOGASININ FAYDALARI NELERDİR? Sırt, bel ve kalça ağrılarını azaltır. Duru...

Öksürük Deyip Geçmemek Gerek

​Öksürük, üst havayollarını temizleyen refleks bir olaydır ve başta üst solun...

Annelik Sevinci “Tüp Bebek” ile Çok Yakınınızda

Anne ve baba adayları tedavi boyunca stresten ve olumsuz düşüncelerden arınmalı...

Hipnoz Bizi Doğum Korkularından Kurtarırmı!

Hypnobirthing sadece bu konuda eğitim alarak uzmanlaşmış, kadın doğum uzmanları...

Kıbrıslı Kadınlara Anlamlı Hediye !

Meme Kanserini önceden teşhis etme ve bu konuda Kıbrıslı Kadınları duyarlı kılma...